عزت الله مولايى نيا همدانى
260
نسخ در قرآن ( فارسى )
20 - سيد محمد رشيد رضا ، دانشمند معروف مصرى از شاگردان محمد عبده صاحب تفسير « المنار » نيز آيات سهگانه را همانند استاد خويش ، « شيخ محمد عبده » بر خلاف ظاهرشان بر معجزات و شرايع انبياى سلف - عليهم السّلام - تأويل برده و از اين طريق ، تلويحا وقوع نسخ در قرآن را انكار مىنمايد « 1 » 21 - گروهى از پژوهشگران مصرى ، تحت عنوان ، « لجنة القرآن و السنة » وابسته به شوراى عالى تبليغات اسلامى ، وزارت اوقاف مصر عربى ، در مورد قرآن كريم تفسيرى به نام « المنتخب فى تفسير القرآن الكريم » سامان دادهاند و به منظور انكار نظريهء نسخ در شريعت اسلامى ، آيات سهگانه را حمل بر معجزه و يا شرايع آسمانى پيامبران پيشين كرده و بدون اشاره بر اختلاف انظار دانشمندان اسلامى در مورد آن - و اينكه اكثريت قريب به اتفاق آنان ، آنها را حمل بر نسخ احكامى از شريعت اسلامى توسط آيات ديگر كرده و بر اساس آن ، فقه فقها از همهء مذاهب اسلامى ، پايهريزى شده - سعى و تلاش نمودهاند كه كمكم مسألهء پديده نسخ در قرآن بلكه شريعت اسلامى را با مطرح نكردن آن در محافل علمى مسلمين به فراموشى سپرده و از ياد ببرند « 2 » . يكى از پژوهشگران سورى در اين رابطه مىگويد : از جمله تلاشهاى معاصرين كه منكر نسخ در قرآن و سنت هستند ، تدوين يك تفسيرى به نام « الوسيط » است كه به منظور استفاده عامّه مسلمانان و تبليغ و دعوت غير مسلمين بر اسلام سامان داده شده و انتشار يافته است . در مقدمه آن ، بدين نكته اشاره كردهاند كه در قرآن كريم نه ناسخى هست و نه آيهء منسوخى « 3 » .
--> نوبت چاپ ندارد ، مصر - قاهره دار الاعتصام ، تاريخ چاپ ندارد ، ص 165 - 180 . ( 1 ) ر . ك : سيد محمد رشيد رضا ، پيشين ، ج 1 ، ص 417 - 419 . ( 2 ) تفسير « المنتخب » در سال 1412 ه . ق در مصر - قاهره ، وزارت اوقاف براى شانزدهمين بار منتشر شده است و ارباب لجنه ، وعده كردهاند كه تفسيرى نيز به نام « الوسيط » به دنبال آن ترتيب دهند و هدفشان از اين كار آن است كه براى ترجمهء قرآن و يا تفسير كوتاه آن به زبانهاى ديگر دنيا ، تنها از اين تفسير به عنوان مبنى و مادر و اصل استفاده گردد . ( 3 ) ر . ك : محمد صالح ، على مصطفى ، پيشين ، ص 17 .